کنش‌ها

الهیات شفا/جلد دو

از ویکی مطهر

نسخهٔ تاریخ ‏۲۶ ژوئن ۲۰۱۲، ساعت ۰۵:۱۱ توسط مدیر سیستم (بحث | مشارکت‌ها) (۱ نسخه)
(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)

نمایه‌ها

شرح و بررسی بخش الهیات بمعنی الاخص از کتاب شفای بوعلی صفحه 13-440

تاریخچه رواج اصطلاح الهیات بالمعنی الاخص در فلسفه صفحه 13-14

بررسی مباحث مربوط به علل اربعه و تناهی علل در شفای بوعلی صفحه 14-124

جایگاه طرح تناهی علل در فلسفه صفحه 16

لزوم معیت علت و معلول و عدم امکان تخلل زمان بین آنها صفحه 17

بررسی تفاوت علل طبیعی (معدات ) و علل فلسفی در پاسخ به نواقض معیت علت و معلول صفحه 17-20

تفاوت دیدگاه فلاسفه و طبیعیون در مسئله علل صفحه 17-22

تعریف واجب الوجود و ممکن الوجود و ممتنع الوجود صفحه 20-21

شرح اثبات علل فاعلی و نیاز ممکن الوجود به علت ایجادی از کتاب شفای بوعلی صفحه 20-39

شرح و بررسی برهان وسط و طرف در اثبات علت فاعلی و علت اولی از کتاب شفای بوعلی صفحه 23-39

نظر ملاصدرا در مورد بیان ابن سینا از برهان وسط و طرف صفحه 24

شرح نکات اساسی در برهان وسط و طرف به بیان ابن سینا از کتاب شفا صفحه 25-27

مناط علیت علت العلل برای معالیل با واسطه و معلولیت معالیل با واسطه برای علت اولی (علµالعلµ علµ و معلول المعلول معلول) صفحه 27-29

معنای علیت مطلق علت اولی نسبت به معلولها با تعدد واسطه در کلام ابن سینا صفحه 29-30

معنای اضافه اشراقیه در رابطه علت و معلول صفحه 29

شرح بخشی از متن شفای بوعلی پیرامون اثبات مبدأ اول و تناهی علل و علیت علت العلل برای معلولهای باواسطه به برهان وسط و طرف صفحه 30-39

نقد و بررسی بیان حاجی سبزواری پیرامون برهان وسط و طرف صفحه 34-37

شرح نظرات بوعلی درباره تناهی علل قابلی و مقصود از کون شی من شی و پاسخ ایرادهای وارد بر این تعبیر صفحه 40-111

معنای علت قابلی و ما منه الشی و کون شی من شی در توجیه تعبیر ارسطو در اینباره صفحه 40-45

انواع تبدلات جوهر از نظر بوعلی صفحه 45-47

اختلاف نظر بوعلی و ملاصدرا درباره حرکت در جوهر صفحه 47-48

معانی ماده و علت مادی در فلسفه صفحه 48-49

ادعای فلاسفه در مورد وجود هیولای اولی و اثبات آن از طریق تجزیه اشیا به اجزا در عالم عقل صفحه 49-52

اثبات تناهی علل مادی و انتهاء به ماده اولی صفحه 49-53

تفاوت معنای ماده در اصطلاح فیزیک و فلسفه صفحه 50

عدم امکان درک تجربی هیولای اولی صفحه 50

تشابه ماده اولی با حروف الفبا از حیث قابلیت پذیرش حرکات مختلف صفحه 50-51

تفاوت معنای علل مادی در فلسفه غرب با فلسفه اسلامی صفحه 52-53

بخشی از کتاب شفای بوعلی درباره اثبات تناهی علل مادی صفحه 54-56

توضیح بیان ارسطو در مورد کون شی من شی درباب علت مادی (تحولات ماده علی سبیل الاستکمان و علی سبیل الاستحاله) صفحه 61-62

بررسی ایرادات وارده بر تعبیر ارسطو در مورد علت مادی (کون شی من شی) در شفای بوعلی صفحه 62-75

اختلاف نظر بوعلی و ملاصدرا در مورد بقای صورت عناصر مرکبات بعد از ترکیب صفحه 67

اشاره ای به معانی ماده (عامل استعداد و قابل صور) و لزوم انتها علل مادی به هیولی صفحه 76-77

مروری بر دیدگاه ارسطو پیرامون علت مادی و انواع تحولات در ماده و ایرادهای وارد بر ارسطو در این زمینه صفحه 78-80

توجیه ابن سینا بر نظریه ارسطو در باب علت مادی و حمل نظر ارسطو بر مبادی و علل جوهر صفحه 80-82

نقد توجیه ابن سینا در مورد بیان ارسطو از علت مادی به لزوم پذیرش حرکت در جوهر بنابر این توجیه صفحه 82-85

تفاوت معنای عنصر در علوم طبیعی و فلسفه (پاورقی) صفحه 88-89

مروری بر دفاع بوعلی از بیان ارسطو در مورد علت مادی به حمل بر جزء ذاتی و نقد این بیان صفحه 88-90

معیار حرکتهای کمالی و تکاملی از نظر ابن سینا صفحه 90-92

کمالات جوهری و عرضی طبیعت و عدم امکان وجود کمالات جوهری بر مبنای بوعلی صفحه 92-96

نقش پذیرش حرکت جوهری در قبول کمالات و غایات جوهری برای طبیعت صفحه 93-96

پاسخ ابن سینا به اشکال بر ارسطو در مورد استکمالات طبیعت در صورت وجود موانع صفحه 96

پاسخ این سینا به اشکالی بر ارسطو در مورد ماده متکون و تفاوت تعابیر بکار برده شده در این مورد صفحه 99-100

توضیح معنای استعداد قوی و تفاوت و تشابه استعداد و قوه (پاورقی) صفحه 101-102

بررسی اشکالات وارده بر تعبیر ارسطو در مورد علت مادی (کون شی من شی) و پاسخ این اشکالات از کتاب شفای بوعلی صفحه 101-111

معنای استعداد در تکون جوهری ماده در باب علت مادی صفحه 102-103

لزوم سنخیت بین موجود بالقوه و موجود بالفعل بنحو استعداد قریب در تکون جوهری آن موجود صفحه 102-103

دیدگاه ارسطو پیرامون ترکیب موجودات از ماده و صورت و عدم سابقه این موضوع قبل از وی صفحه 115-116

رابطه پذیرش ترکیب اشیاء از ماده و صورت و بحث تناهی علل مادی و صوری صفحه 115-116

شرح و بررسی مبحث تناهی علل صوری و غایی از شفای بوعلی صفحه 115-124

تعریف علت غایی صفحه 116

اثبات ضرورت تناهی علل غایی در صورت فرض وجود غایت صفحه 116-120

تفاوت مطلوب بالذات و مطلوب بالغیر صفحه 118-119

تفاوت مطلوبهای انسان از حیث بالذات و بالغیر و رجوع تمامی مطلوبهای بالغیر به مطلوب بالذات صفحه 118-120

اثبات تناهی علل صوری صفحه 121

نظر فلاسفه در مورد ابداعی بودن عقول مجرده و مجموع طبیعت صفحه 121

منشا تکون اشیاء (ماده یا عدم) و تفسیر اصطلاح 'کون من' صفحه 121-122

تفاوت و تشابه معنای ابداع و احداث صفحه 121

نظر فلاسفه در مورد تکوین و احداث موجودات در طبیعت صفحه 121

بخشی از متن شفای بوعلی در مورد تناهی علل صوری و غایی صفحه 122-124

دلیلی بر اثبات وحدت واجب الوجود صفحه 128-129

رابطه اثبات وجود و وحدت واجب الوجود از حیث تلازم در فلسفه بوعلی و ملاصدرا و حدیثی از امام علی(ع) در این باره صفحه 128

پاسخ شبهه ابن کمونه در مورد امکان تعدد واجب الوجود با استفاده از بیانات ابن سینا صفحه 129-130

نقش اثبات وجود علت العلل برای اشیا در اثبات واجب الوجود صفحه 131-132

امکان تفکیک اثبات وجود واجب از وحدت واجب الوجود در فلسفه ابن سینا صفحه 131-132

تلازم وجود واجب و وحدت واجب الوجود بر مبنای اصالت وجود و وحدت تشکیکی وجود (حکمت متعالیه) صفحه 132

اثبات ضرورت پذیرش وجود واجب الوجود از سوی تمامی مکاتب و عدم امکان نفی آن از سوی مکاتب مادی صفحه 133-134

نقش صفات واجب الوجود در تمایز مکاتب الهی از مکاتب غیر الهی صفحه 134

برهان ابن سینا بر اولیت واجب الوجود صفحه 135-136

اثبات صفت احد و واحد برای واجب الوجود صفحه 136-137

نظریات اشاعره و معتزله پیرامون وحدت ذات و صفات واجب الوجود صفحه 138-139

دیدگاه حکما درباره کیفیت وحدت و عینیت صفات و ذات واجب الوجود صفحه 139-140

نظر امام علی(ع) در نهج البلاغه در مورد وحدت ذات و صفات الهی و نفی صفات محدود از ذات حق و تائید این نظر با آیاتی از قرآن صفحه 140-142

نظر ابن سینا و فلاسفه در مورد صفات واجب الوجود صفحه 142-143

شرح بخشی از شفای بوعلی در باره صفات واجب الوجود صفحه 143-147

توضیح چگونگی انتزاع صفت اولیت از ذات واجب الوجود صفحه 143-145

رابطه علت و معلول از حیث وجدان کمالات صفحه 145-146

کیفیت سلب و اضافات در واجب الوجود و عدم تاثیر این سلب در تکثر ذات واجب صفحه 147-148

علت و جهت برگشت صفات جلال واجب تعالی به صفات جمال صفحه 148

پاسخ اشکال تسلسل در صورت وجود اضافه نسبت بین واجب الوجود و اشیاء به عدم استقلال وجود اضافه صفحه 148-150

شرح و بررسی مسئله وحدت وجود و ماهیت در واجب الوجود (الواجب الوجود ماهیته اینته) از شفای بوعلی صفحه 151-199

بررسی زیادت و تغایر وجود بر ماهیت در ممکن الوجود صفحه 151-153

تعریف ماهیت و ملاک نوعیت اشیاء صفحه 152-153

تصور و فرض رابطه وجود و ماهیت در واجب الوجود و نظر بعض متکلمان در مورد ماهیت واجب صفحه 153-154

نفی ماهیت از واجب الوجود در معارف اسلامی و خطبه یک نهج البلاغه صفحه 154-155

رابطه وجوب وجود و ذات واجب و تصویر عینیت ذات و وجوب وجود از دیدگاه ابن سینا صفحه 155-157

نظر طالس و فیثاغورث در مورد معنا و نوع واحد در مبدء جهان و علت فاعلی آن صفحه 156

مشابهت نظریه حکما در مورد نفی ماهیت از واجب الوجود با مسئله وجود مطلق از دیدگاه فلاسفه غربی صفحه 157-160

توضیح دو اصطلاح در مورد وجود مظلق (مطلق در قبال نسبی و مطلق در قبال دو ماهیت ) صفحه 157-159

معنا و دایره نسبیت از نظر فلاسفه غربی صفحه 159-160

رد وجود مطلق از سوی فلاسفه غربی و پذیرش تحقق وجود توام با عدم از سوی آنان و نقد آن صفحه 160-162

انطباق تفکر فلاسفه غربی در مورد وجود با مبنای اصالت ماهیت صفحه 160

نقدی بر انتساب نظریه شمول مطلق نسبت به وجود و عدم و ماهیت به قیصری از سوی فلاسفه غربی صفحه 162

توضیح برهان حاجی سبزواری از کتاب منظومه در مورد عینیت ماهیت و وجود حق تعالی صفحه 163-164

بخشی از شفای بوعلی پیرامون نفی ماهیت از واجب الوجود و بیان نظرات در مورد مبدء اول عالم صفحه 164-165

معانی ماهیت (ما هو هو و ما به الشی هو هو) صفحه 166-167

تفاوت معنای وجود مطلق از نظر غربیها و حکما و توضیحی در مورد وجود نسبی صفحه 167-168

بیان دیدگاههای مختلف فلاسفه و فخر رازی در مورد امکان تحقق وجود مطلق صفحه 168-170

دیدگاه فخر رازی پیرامون ماهیت واجب الوجود صفحه 168-169

رابطه دیدگاه ابن سینا در مورد وجود مطلق با مبنای اصالت وجود صفحه 170

نقش پذیرش مبنای اصالت وجود در پذیرش و اثبات تحقق وجود مطلق صفحه 170-172

رابطه اثبات واجب الوجود و اثبات وجود مطلق در فلسفه اسلامی صفحه 172-173

برهان ابن سینا بر نفی ماهیت از واجب الوجود صفحه 173-179

استفاده مبنای اصالت وجود از تعبیر تاکد وجود در مورد وجوب وجود از کلمات ابن سینا صفحه 174-175

رد انتزاعیت وجوب وجود در واجب الوجود صفحه 180-182

اثبات عدم ضرورت انفکاک مشتق از معروض آن و امکان اتحاد وجودی آنها صفحه 182-184

اتحاد صفت و موصوف در خودآگاهی انسان (مشتق و معروض آن) صفحه 183-184

اثبات عینیت وجوب وجود و ذات واجب توسط ابن سینا (یگانگی وصف و موصوف ) صفحه 184-188

شرح بخشی از الهیات شفای بوعلی درباره نفی ترکیب واجب الوجود از ماهیت و وجود و نفی عروض وجوب بر ذات واجب صفحه 189-193

بخشی از زندگینامه مرحوم محمد باقر سبزواری از فقها و فلاسفه عصر صفویه(پاورقی) صفحه 190

شرح برهان حاجی سبزواری در نفی ماهیت از واجب الوجود مبنی بر لزوم عروض وجود بر ماهیت و تسلسل و تقدم شی بر نفس در صورت فرض ماهیت برای واجب صفحه 194-196

شرح بخشی از کتاب شفا در مورد برهان ابن سینا در نفی ماهیت از واجب الوجود به لزوم معلولیت واجب در صورت فرض ماهیت برای آن صفحه 196-198

تفاوت دیدگاه اصالت وجود و اصالت ماهیت در حقیقت بودن وجود و ماهیت و نحوه وجود واجب صفحه 198-199

تحقیق معنای مجرد و مجردالوجود در کلمات بوعلی در مسئله واجب الوجود و تطبیق آن بر اعتبار بشرط لا و لابشرط صفحه 200-203

اهمیت شناخت ذهن و فعالیتهای ذهنی در ارائه مبانی صحیح فلسفی و فهم اصولی تفکرات فلسفی صفحه 204-206

جایگاه ذهن شناسی در تفکر فلسفی کانت صفحه 204

بررسی اعتبارات ماهیت (لابشرط , بشرط لا و بشرط شی) و رابطه آنها با عمل ذهن و روانشناسی صفحه 206-207

تفاوت لابشرط قسمی و مقسمی در اعتبارات ماهیت صفحه 207-208

اثبات تجرد بنجو بشرط لا برای ذات واجب الوجود و حمل تعبیر وجود مطلق در کلمات بوعلی در مورد واجب الوجود بر اعتبار بشرط لا صفحه 208

معنای وجود مطلق در مورد واجب الوجود از نظر ملاصدرا و نقش عرفا در رواج این اصطلاح صفحه 209-210

نفی ماهیت از واجب الوجود در تعابیر مذهبی و نهج البلاغه صفحه 211-212

توجیه عبارات صحیفه سجادیه در مورد وحدانیت حق تعالی و شاهدی از نهج البلاغه بر این توجیه صفحه 212-213

بررسی صفات ثبوتی و سلبی الهی و آیاتی از قرآن در سوره حشر در مورد صفات ثبوتی خداوند صفحه 214-216

شعری در مورد صفات الهی و توضیحی در مورد دیدگاه متکلمان در مورد صفات الهی صفحه 215-216

براهین نفی جنس از واجب تعالی صفحه 216-217

اثبات خروج واجب الوجود از مقولات عشر و عدم صدق حدود مقولات بر واجب از دیدگاه بوعلی صفحه 218

پاسخ ابن سینا به اشکال صدق حد جوهر بر واجب تعالی صفحه 218-221

توضیح بخشی از کتاب شفای بوعلی در مورد صفات ثبوتی و سلبی واجب الوجود صفحه 221-224

بررسی و پاسخ شبهه صدق حد جوهر و جنس بر واجب تعالی از کتاب شفای بوعلی صفحه 225-229

تعریف صحیح جوهر از نظر ابن سینا صفحه 226

اثبات توحید واجب الوجود به برهان ضرورت تشخص برای واجب توسط ابن سینا در شفا صفحه 233-235

انواع توحید (در ذات , در صفات , افعالی و عبادی) صفحه 236

ملاکات تکثر (تکثر به صورت , به محل و موضوع, به وضع و مکان و به وقت و زمان) صفحه 237

برهان ابن سینا بر توحید واجب تعالی از طریق نفی ملاکات تکثر در واجب صفحه 238

انواع و ملاکات تمایز صفحه 239-240

اثبات توحید واجب الوجود از طریق نفی وجوه و ملاکات تمایز در صورت تصور تعدد صفحه 240-264

پاسخ ابن سینا به شبهه ابن کمونه در مورد امکان تعدد واجب الوجود صفحه 242-243

رد فرض تعدد واجب الوجود در صورت وحدت در ذات و اختلاف در عوارض صفحه 244-245

نقش اثبات وجود حقیقی برای شرور در تعدد واجب و اثبات نسبیت آنها در وحدت واجب الوجود صفحه 245-246

بررسی امکان فرض وجوب و تحقق واجب الوجود بنابر مبنای اصالت ماهیت صفحه 246-249

نظر فخر رازی و دوانی در مورد وجود واجب الوجود و ذاتیت وجود برای او صفحه 247-248

توضیحی پیرامون وحدتهای شرط شده در تناقض صفحه 250-251

رابطه مکان و متمکن ازحیث وحدت و کثرت صفحه 250

بررسی امکان تمایز واجب الوجود ها به امور عدمی مانند تمایز به عوامل وجودی صفحه 255-259

نقد و بررسی بوعلی در مورد امکان تعدد واجب الوجود و تمایز به امور وجودی و عدمی و عوارض خارج از ذات صفحه 259-264

معنای استلزام سلبهای متعدد در هر ایجاب (صدق اعدام غیر متناهی در هر امر وجودی) صفحه 260-261

فرق معنای سلب در واجب الوجود با سایر اشیاء صفحه 261-262

بررسی نیاز یا عدم نیاز سلب یک امر به مناط وجودی مستقل در شی ء صفحه 263-264

بررسی حقیقت معنای جنس و فصل و رابطه ایندو با یکدیگر و تفاوت جنس و فصل با عرض خاص و عام صفحه 264-266

رابطه نوع و فصل و ماده و صورت صفحه 266-268

نظر هگل درباره رابطه قضیه سالبه و موجبه از حیث استلزام یکی بالنسبه به دیگری صفحه 268

پرسش و پاسخ پیرامون امکان کثرت در مجردات و ارواح صفحه 268-269

شرح بخشی از شفای بوعلی پیرامون رد امکان کثرت در واجب الوجود و تحقق افراد متعدد از آن صفحه 270-278

بررسی صفات واجب الوجود در شرح بخشی از الهیات شفای بوعلی صفحه 281-393

اقسام موجودات از حیث مراتب وجودی (ناقص, مکتفی بذاته, تمام و فوق تمام) و معنای هر کدام صفحه 281-285

نقش عقاید فلاسفه در مورد فلکیات در جعل اصطلاح موجود مکتفی بذاته و معنای آن صفحه 282-283

معنای علم لدنی و آیه ای از قرآن (کهف 65) در مورد علم لدنی انبیا صفحه 283

نظر عرفا و اشراقیون در مورد منشا علم انبیا و عرفا و احتساب این گروه از موجودات مکتفی بذاته صفحه 283-284

شعری از مولوی در مورد راه کسب علم و معرفت در عرفا صفحه 284

معنای خیر و شر و خوبی و بدی و منشا پیدایش آن صفحه 285-288

اثبات نسبیت خیر و شر و نظر مولوی در این مورد صفحه 287-288

بررسی رابطه خیر و شر و وجود و عدم صفحه 288-290

اثبات خیر ذاتی برای واجب الوجود و عدم آن برای ممکن الوجود صفحه 290

اثبات خیر برای واجب تعالی بدلیل افاده خیرات صفحه 291-292

معنای حق و باطل صفحه 292

اثبات حقیقت بالذات برای خداوند صفحه 292-293

حدیثی از پیامبر اسلام در مورد شعر لبید درباره بطلان غیر خدا و انحصار حقیقت در خداوند صفحه 293

اثبات صفت حق و حقیقت برای خداوند بمعنای مطابقت با نفس الامرو و عین واقعیت بودن صفحه 293-294

رابطه معنوی حق و حقیقت و واقعیت صفحه 293-294

معنای 'بالحق' در قرآن کریم و رابطه آن با علت غایی جهان و مسئله معاد صفحه 294-295

اشاره ای به فلسفه معارف و معنای حق در اصطلاح قرآن صفحه 294-295

شرح بخشی از الهیات شفای بوعلی در مورد اثبات صفت فوق التمام و خیریت محض و حق محض بودن برای خدا و واجب الوجود صفحه 295-299

رابطه مادیات و مجردات و اثبات عدم تصور مرز جدا کننده بین این دوعالم صفحه 300

نظر ملاصدرا پیرامون اتحاد مادی و مجرد صفحه 300

سیر حرکت از مادی به مجرد در نفس انسان و نوع اتحاد بین بعد مادی و مجرد در انسان صفحه 300-301

اشاره ای به رابطه بدن و نفس در انسان از دیدگاه دکارت و ارسطو صفحه 300

تکامل نفس بعد از مرگ انسان صفحه 301-302

نگاهی به نظر فلاسفه و متکلمین درباره معاد صفحه 301-303

مختصری پیرامون کیفیت معاد صفحه 302-303

بررسی مسئله علم الهی در شرح الهیات شفای بوعلی سینا صفحه 304-412

اثبات عقل محض بودن واجب الوجود و معنای صحیح و منشا پیدایش این اصطلاح صفحه 304-306

اثبات خودآگاهی برای ذات واجب الوجود بر مبنای اتحاد عقل و عاقل و معقول صفحه 306-307

مناط علم و جهل (غیبت و حضور) صفحه 307

رابطه علم و تجرد و تعقل (کل عاقل مجرد و کل مجرد عاقل) صفحه 307

تلازم بین عالم جسمانی و جهالت و غیبت و نفی خودآگاهی از این عالم صفحه 308-309

نقش نفس در خودآگاهی موجودات مادی و طبیعی صفحه 309

تحلیل ریشه علم و آگاهی به حضور و جهل و ناآگاهی به غیبت در اصطلاح فلاسفه و رابطه علم و جهل و نور و ظلمت در عالم هستی صفحه 309-311

نقش اثبات تجرد برای موجودات در اثبات عاقل بودن آنها صفحه 311

اثبات عدم نیاز به تغایر در اضافه صفحه 312-313

وحدت علم و عالم و معلوم در انسان صفحه 314-315

بررسی نقش ماده و جسم مادی در جهالت و ممانعت از خودآگاهی و مراتب طبیعت در مورد خودآگاهی صفحه 315-318

نظر ملاصدرا و ابن سینا در مورد خودآگاهی صورت محض (جسم برزخی) صفحه 315

تحقیق معنای خودآگاهی و ضرورت علم حضوری در خودآگاهی صفحه 320-325

اثبات عدم امکان خودآگاهی از طریق علم حصولی و ضرورت وجود علم حضوری در علم نفس به نفس صفحه 323-325

رابطه علم حصولی و حضوری و وابستگی علم حصولی به حضوری در درک صور اشیا صفحه 325

رد نظر روانشناسان در مورد خودآگاهی ابتدایی کودک صفحه 325

بررسی مسئله خودآگاهی در موجود مادی و اثبات مانعیت مادیت از خودآگاهی و ضرورت وصول به تجرد برای خودآگاهی صفحه 326-329

بررسی امکان علم حصولی به علم حضوری انسان به خود (مسئله علم به علم در انسان) صفحه 330-334

رابطه شهود و علم حضوری صفحه 331

نظر ایده آلیستها و سوفسطائیان در مورد شهودات و ادراکات انسان صفحه 332

نقش علم حضوری و حصولی در شهود اشیا و اثبات اصالت علم حضوری در شهود و بالتبع بودن علم حصولی صفحه 332-333

اثبات عقل بودن واجب الوجود بدلیل تجرد و نقش عقلانیت در خودآگاهی واجب صفحه 334

نظر ابن سینا و ملاصدرا در مورد اتحاد عاقل و معقول در علم به وجود غیر صفحه 335

نوع علم انسان به واجب الوجود (حصولی یا حضوری) صفحه 335-336

نظر ملاصدرا و ابن سینا در مورد علم فطری موجودات خودآگاه به علت خود (خداشناسی فطری) صفحه 336

پرسش و پاسخی پیرامون ناخودآگاهی ماده و صحت تعبیر خود در مورد ماده صفحه 336-337

وحدت و کثرت در 'خود' موجودات مرکب و مادی (ترکیب در نفس ماده) صفحه 337-338

عدم لزوم ماهیت در تحقق علم حصولی انسان به واجب الوجود و کفایت مفاهیم انتزاعی از کتاب اصول فلسفه صفحه 338-339

شرح بخشی از شفای بوعلی در مورد اثبات عقلانیت محض واجب الوجود و اتحاد عاقل و معقول و تجرد ذات واجب صفحه 340-350

توضیح اصطلاحات مراتب مختلف عقل (عقل بالقوه, بالملکه, بالفعل, بالمستفاد) به نقل از اسکندر افریدوسی از حکمای اسکندریه صفحه 342-345

اختلاف نظلا ارسطو و افلاطون در مورد نفس و عقل انسان صفحه 344-345

استشهاد به آیه 78 سوره نحل در رد نظریه افلاطون در مورد فعلیت نفس قبل از تولد انسان صفحه 345-346

رابطه نظریه قوه و فعل ارسطو و نظریه مراتب عقل صفحه 346

معنای نظریه قوه و فعل ارسطو و ارتباط آن با نظریه ایشان در مورد ماده و صورت صفحه 346

اختلاف نظر روانشناسان با افلاطون در مورد فعلیت عقل قبل از تعلق به بدن صفحه 347

نظر ارسطو در مورد کون و فساد صفحه 347

توجیه ابن سینا در مورد نظریه کون و فساد ارسطو در عالم عقل صفحه 348

شرح بخشی از شفای بوعلی در مورد اتحاد عاقل و معقول صفحه 348-352

تفاوت معنای اصطلاح اتحاد عاقل و معقول در فلسفه غرب و فلسفه اسلامی صفحه 351-352

شعری از مولوی در مورد اتحاد عاقل و معقول صفحه 352

رابطه مسئله از خودبیگانگی و مسئله اتحاد عاقل و معقول صفحه 353

رابطه نفس و حافظه صفحه 353-354

نفی مقولات از علم صفحه 355-359

ماهیت موجودات خودآگاه و مجرد و علت نامگذاری آنها به عقل (پاورقی) صفحه 357-358

عوامل پراکندگی و دوری موجودات از تجرد (ابعاد موجودات ) صفحه 358-359

مختصری پیرامون تاریخچه طرح علم حصولی و حضوری در فلسفه صفحه 359

نظر شیخ اشراق در مورد تعمیم علم حضوری نسبت به سایر مراتب علم صفحه 359

انطباق نظرات ابن سینا در باب علم مجرد به ذات خود بر علم حضوری صفحه 360

بررسی اشکالات اتحاد عاقل و معقول و پاسخ ابن سینا به آنها صفحه 360-363

وحدت و کثرت در رابطه علت و معلول و عدم اقتضای مغایرت مفهومی مغایرت وجودی را صفحه 363-365

اثبات عدم تلازم بین مغایرت مفهومی عاقل و معقول با کثرت وجود ایندو در مجردات از نظر ابن سینا صفحه 365-366

شرح بخشی از شفای بوعلی در مورد اتحاد عاقل و معقول در مجردات صفحه 366-369

معنای علم فعلی و علم انفعالی صفحه 370-372

اثبات علم فعلی واجب الوجود به اشیا و ماسوی صفحه 372-387

آیات 14 سوره ملک و 61 یونس و 6 فرقان در مورد علم خداوند با سایر موجودات صفحه 372-373

برهان انی علم واجب الوجود به سایر موجودات صفحه 373

اشاره ای به دو اصطلاح علم فعلی و ذاتی (علم مع المعلوم و علم قبل المعلوم) صفحه 374-376

نظر شیخ اشراق در مورد علم مجرد به افعال خود صفحه 375-376

نظر شیخ اشراق در مورد علم حضوری واجب تعالی به جهان صفحه 376-377

اشاره ای به مراتب علم خداوند باستناد آیات قرآن و اشعار منظومه حاجی سبزواری صفحه 378-379

بررسی برهان ابن سینا در مورد علم واجب تعالی به غیر از طریق تلازم بین علم علت به نفس و علم علت به معلول صفحه 379-380

بررسی تفاوت بیان ابن سینا و شیخ اشراق در مورد علم الهی به ماسوی صفحه 380-381

توضیحی پیرامون تعبیر علم ارتسامی واجب الوجود به اشیا از ابن سینا و عدم تلازم بین ارتسامی بودن و انفعالی بودن علم واجب صفحه 382-383

بخشی از خطبه اول نهج البلاغه در مورد نفی انفعالیت در علم الهی صفحه 382

بررسی نظر ابن سینا در مورد علم واجب تعالی به جزئیات زمانی و اشکال وارد بر آن و پاسخ آن (علم کلی به جزئیات ) صفحه 384-387

شرح بخشی از شفای بوعلی در مورد علم واجب الوجود به ماسوی و زمانیات صفحه 387-393

استدلال خواجه طوسی از طریق برهان ابن سینا در مورد علم علت به معلول در اثبات نظر شیخ اشراق درباره علم واجب به موجودات صفحه 388-389

بررسی نسبت معقولات به واجب تعالی از نظر ابن سینا صفحه 397-411

اثبات عدم امکان تحقق علم از طریق تفکر در مورد واجب الوجود صفحه 398-399

بررسی مساله عدم امکان تحقق علم برای واجب الوجود از طریق حلول صور (علم حصولی) صفحه 399

بررسی معنای عقل بسیط در کلمات ابن سینا در مورد علم باریتعالی به اشیا صفحه 400-404

رابطه عقل بسیط و ملکات علمی و توانایی پاسخگویی به مسایل در انسان صفحه 400-402

شعری از مولوی در مورد وحدت موجودات قبل از آفرینش (گوهر واحد) صفحه 403

نظر ابن سینا در مورد قیام صدوری صور علمیه به حق تعالی صفحه 404

تفاوت نظر ابن سینا و ملاصدرا در مورد قیام صدوری و حلولی صور علمیه و حسیه به نفس انسان صفحه 405

تعریف علم فعلی و انفعالی صفحه 406

توضیح علم فعلی انسان در مورد آفرینشهای نفس وی صفحه 406-408

توضیح بخشی از شفای بوعلی در مورد نسبت معقولات به واجب الوجود صفحه 409-412

شرح بخشی از شفای بوعلی در مورد عشق حق تعالی به ذات خویش و جهان هستی و تساوی وجود و عشق صفحه 412-414

بررسی نظریات ابن سینا در مورد چگونگی قیام صور علمی به ذات حق و نحوه ارتباط معقولات با واجب تعالی صفحه 416-421

سه فرضیه صور لازمه و صور مفارقه و صور مرتسمه از ابن سینا در مورد نحوه ارتباط معقولات با ذات حق صفحه 417-421

نقش نظریه شیخ اشراق در مورد علم حضوری واجب الوجود به موجودات در ابطال نظریه علم ارتسامی ابن سینا صفحه 421

تفاوت علم انسان و علم الهی در مورد نیاز به وساطت علم به اشیا صفحه 422-424

نگاهی به پذیرش اتحاد عاقل و معقول از سوی ابن سینا در علم حق تعالی به صور ارتسامی (اتحاد عاقل و معقول در نظام علمی) صفحه 424-425

بیان نقص نظریه شیخ اشراق و ابن سینا در مورد علم الهی صفحه 425

توضیح بخشی از متن شفای بوعلی در مورد نسبت معقولات به واجب تعالی صفحه 426-429

نقدی بر ابن سینا در مورد تفکیک رابطه علم الهی با مجردات و نظام عینی و وجود تناقض در نظرات شیخ در علم باریتعالی صفحه 430-431

نظر ابن سینا در مورد علم خداوند به مجردات و عینیت وجود مجردات و علم الهی صفحه 431

نظر ابن سینا و ملاصدرا در مورد وجوب یا امکان وجود حق تعالی از حیث علم به ماسوی با فرض معلولیت علم به غیر برای ذات حق صفحه 431-432

اختلاف نظر متکلمان و فلاسفه در مورد اراده الهی صفحه 432

تفسیر حدیثی از امام علی(ع) توسط میرداماد درباره اراده الهی صفحه 432

رابطه شوق و اراده و معنای آنها صفحه 433

بررسی معنای اراده و رابطه اراده و تعقل مراد در انسان و واجب الوجود صفحه 433-434

تعریف قدرت از نظر فلاسفه و متکلمان و معنای قدرت الهی صفحه 434-435

وحدت صفات حق تعالی از نظر فلاسفه و ابن سینا صفحه 435-436